Chciałem wiedzieć, jak i gdzie zginął mój ojciec

Konstanty Koronczuk urodził się w czerwcu 1991 roku w Chersoniu, wtedy jeszcze w Związku Radzieckim (dopiero dwa miesiące później Ukraina uzyskała niepodległość). Od kilkunastu lat mieszka w Niemczech, w Kolonii. Tam też mieszka jego matka. W marcu tego roku Konstanty przysłał do naszej redakcji e-maila, w którym prosił o informacje na temat wypadku, który zdarzył się koło Przemyśla w sierpniu 1991 roku. Wyjaśnił, że jest tym zainteresowany, bo w tym wypadku zginął jego ojciec.

W redakcyjnym archiwum na półce stoi oprawiony rocznik Życia Przemyskiego z 1991 roku. Kilka minut wertowania pożółkłych już stron i czytam swój tekst zatytułowany Tragedia we mgle opatrzony dwoma kiepsko wydrukowanymi, czarno-białymi zdjęciami.

„23 sierpnia, około godziny czwartej nad ranem, niedaleko Leszczawy Dolnej (gmina Bircza) doszło do tragedii. Autobus marki Ikarus wiozący radzieckich turystów na ostrym zakręcie wypadł z drogi i stoczył się z wysokiej skarpy. Na miejscu zginęło siedem osób, jedna zmarła w szpitalu, dwadzieścia jeden osób zostało rannych. Powracający z wycieczki po Polsce radzieccy turyści pochodzący z Chersonia koło Odessy zostali cofnięci z czesko-rosyjskiej granicy i zdecydowali się na przekroczenie granicy w Medyce. Miejsce wypadku – stroma skarpa na przestrzeni kilkunastu metrów pokryta odłamkami szyb, rozprutymi plecakami, torbami, wszędzie pełno krwi. Obok autobusu stojącego w normalnej pozycji, tyle że bez okien leżą ciała siedmiu ofiar”.

Wystarczy. Dalej nie muszę czytać, bo dokładnie pamiętam, jak z Jankiem Miszczakiem pojechaliśmy jego maluchem na miejsce wypadku i to, co tam zobaczyłem. Takich obrazów się nie zapomina[paywall]. 

Spotkanie

Następnie, omijając krzaki porastające skarpę, schodzimy na łąkę, na której wtedy zatrzymał się autokar. Nie liczy się to, że pada deszcz i wszyscy mamy spodnie mokre do pasa. Kostia chce dokładnie wiedzieć, jak to wtedy wyglądało. Gdzie stał autokar? Gdzie leżały zwłoki? Z której strony nadeszła pomoc? No i wreszcie, dlaczego do tego doszło? Minęło dwadzieścia pięć lat. Nie na wszystkie pytania mogłem precyzyjnie odpowiedzieć. Od tego czasu zdarzyły się tam dwa wypadki, w tym jeden śmiertelny.

Kostia fotografuje mokrą łąkę, zakrzaczoną skarpę i feralny zakręt. Potem jedziemy jeszcze kilometr dalej i zawracamy, bo Kostia chce odtworzyć ostatnią drogę autobusu. W ten sposób rozlicza się z przeszłością.

W Biblii znalazłam uspokojenie

– To było tak – opowiada Elena już po powrocie do Przemyśla.

– Wtedy mieliśmy ciężkie czasy. Za pracę nie płacili przez kilka miesięcy. Urodził się nam syn i mąż zdecydował się na wycieczkę do Czechosłowacji, żeby coś zarobić. W tamtych czasach wszyscy tak jeździli. Na handel. Akurat wtedy w Moskwie wybuchł pucz i Czesi zamknęli granicę. Dlatego musieli zmienić trasę i wracać przez Polskę. O tym, że mąż nie żyje, dowiedziałam się od teściowej na drugi dzień po wypadku. Trzydzieści trzy lata miał. Pierwszych kilku tygodni nie pamiętam, bo żyłam jak w malignie. Wtedy z rozpaczy sięgnęłam po Biblię. Pierwszy raz miałam ją w ręku, przeczytałam całą i znalazłam uspokojenie. Zaczęłam rozmyślać i postanowiłam się ochrzcić. Syna też ochrzciłam. W cerkwi prawosławnej, bo innej u nas nie było. Pamiętałam, że sąsiedzi, którzy jechali tym autobusem i przeżyli, opowiadali, jak to było. Mówili, że to zdarzyło się gdzieś koło Przemyśla. Kiedyś, jadąc do Niemiec, przejeżdżałam przez Przemyśl. Rozglądałam się i myślałam – może to tu, a może tu? Aż Kostia postanowił, że musimy być w tym miejscu i dopiął swego – kończy Elena.