Życie Podkarpackie nr 46/2017 Życie Podkarpackie nr 46/2017

Życie Podkarpackie - informacje z regionu Przemyśla, Jarosławia, Lubaczowa, Przeworska

Życie.pl, nr 323/2017, Niedziela 19 listopada 2017 r., Elżbiety i Seweryna
Opublikowano
Ostrożnie z nowalijkami
Młode pomidory, sałata, rzodkiewka, ogórki, szczypiorek. Pojawiające się po raz pierwszy w sezonie warzywa wyglądają przepysznie, przyciągają wzrok i wzmagają apetyt. Wydają się znakomitym źródłem witamin i minerałów, których po długich zimowych miesiącach może w naszych organizmach brakować. Niestety specjaliści do spraw żywienia studzą nasz entuzjazm – większość z nich raczej szkodzi niż służy zdrowiu.
Wiosenne warzywa ze sprawdzonego źródła lub certyfikowanych ekologicznych upraw nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia. Kupując nowalijki, warto dowiedzieć się czy nie były nawożone sztucznymi substancjami.

Praktycznie do połowy maja nowalijki dostępne w sklepach i na straganach pochodzą z uprawy szklarniowej. Pomimo optymalnych warunków bywają podsypywane nawozami ze związkami azotu, które chłoną jak gąbka i kumulują – przede wszystkim w korzeniach i liściach. Nagromadzone w nowalijkach azotany po spożyciu przez człowieka wpływają niekorzystnie na wykorzystanie witaminy A i β-karotenu oraz na metabolizm białek i tłuszczów.  Co więcej mogą być redukowane do groźnych azotynów będących prekursorem N-nitrozoamin – związków o działaniu rakotwórczym. Nowalijki mogą (choć nie muszą) być przyczyną rozmaitych dolegliwości – od stosunkowo niegroźnego bólu brzucha i zaburzeń trawienia, przez przejściowe zaburzenia funkcjonowania tarczycy i układu nerwowego, po niedokrwistość, trwałe zmiany neurologiczne, a w przyszłości – nawet raka żołądka.

Jeść czy nie jeść?


Czy należy całkowicie zrezygnować z nowalijek? Nie, ale jak w każdym przypadku należy zachować umiar i trzymać się kilku zasad. Przede wszystkim nowalijek nie powinniśmy traktować jako podstawowego źródła witamin – to raczej kolorowy, wiosenny dodatek do potraw. Alergolodzy ostrzegają, że młode warzywa mogą wywoływać nietolerancje pokarmowe, dlatego dzieci do drugiego roku życia nie powinny spożywać ich wcale, a ostrożnością powinni się wykazać alergicy, wrzodowcy oraz osoby cierpiące na zespół jelita nadwrażliwego.
Od sprawdzonych dostawców
Podczas zakupów wybierajmy tylko warzywa zdrowe, nie za duże, ale z gładką skórką, bez pleśni i śladów gnicia. Ich liście nie powinny mieć żółtych przebarwień, które mogą świadczyć o przenawożeniu. Jeśli nowalijki są zafoliowane, należy je jak najszybciej z folii wyjąć, dokładnie umyć i położyć na sitku, aby ociekły i mogły „oddychać”. Brak dostępu tlenu przyspiesza przekształcanie azotanów w szkodliwe azotyny. Dobrą praktyką jest obieranie nowalijek, gdyż najwięcej szkodliwych związków znajduje się tuż pod ich skórką.

Pamiętajmy, że najwięcej azotanów kumulują warzywa liściowe, jak sałata czy szpinak i korzeniowe (rzodkiew, marchew pietruszka). Ryzyko nieco się zmniejsza w przypadku roślin, których częścią jadalną są owoce - jak pomidory, ogórki. W nich szkodliwych substancji jest mniej. Aby mieć pewność co do prozdrowotnych właściwości wiosennych warzyw, z ich zakupem poczekajmy do przełomu maja i czerwca.
0 Komentarzy
user
skomentuj
Komentujesz jako:
Sonda
Czy bierzesz udział w obchodach Święta Niepodległości?
  • Tak, zawsze
  • Tak, czasami
  • Nie, nigdy
nr 46/2017
E-wydanie
elektroniczna wersja
"Życia Podkarpackiego"
w formacie PDF
przeglądaj
Przejdź na wersję Premium
dostęp do pełnych wersji artykułów
e-wydanie
prenumerata wydania papierowego
sprawdź wersję Premium