Życie Podkarpackie nr 49/2016 Życie Podkarpackie nr 49/2016

Życie Podkarpackie - informacje z regionu Przemyśla, Jarosławia, Lubaczowa, Przeworska

Życie.pl, nr 344/2016, Piątek 9 grudnia 2016 r., Wiesławy i Leokadii
Opublikowano
Przemyśl, Region
Pieniędzy na pozbycie się azbestu nie dostaniesz do ręki ani od ręki
Właściciele nieruchomości powiatu przemyskiego na własną rękę, bez niezbędnych, nakazanych ustawą zabezpieczeń, usuwają z budynków mieszkalnych bądź gospodarczych pokrycia dachowe zawierające azbest. Wdychanie pyłu azbestowego stanowi realne zagrożenie dla zdrowia. Działają oni na szkodę własną, a często i najbliższych sąsiadów.
fot. Aleksandra Białoń
Akcja usuwania azbestu na terenie gminy Dubiecko.
Szkodliwości azbestu dowiedziono w latach 80. ubiegłego wieku. Nim to się stało, był on powszechnie używany z uwagi na niską cenę oraz unikalne właściwości fizyczne i chemiczne - odporność na tarcie, ogień, substancje żrące, wodę morską, wytrzymałość na rozciąganie czy zgniatanie. W efekcie włókna azbestowe wykorzystywano do wyrobu płyt dekarskich i elewacyjnych, rur ściekowych, paneli podsufitowych, ścian działowych. Produkty zawierające azbest pojawiły się w każdym gospodarstwie domowym w postaci suszarek do włosów, grzejników elektrycznych, tosterów, desek do prasowania, podkładek pod naczynia, rękawic żaroodpornych, bojlerów. Nie jest to lista kompletna.

Unijne dyrektywy


Pierwsze płyty azbestowo-cementowe trafiły do Polski z Belgii. Dziś UE propaguje wiedzę na temat szkodliwości azbestu oraz dąży do wypracowania stosownych regulacji prawnych w tym temacie. Całkowity zakaz importu i produkcji wyrobów azbestowych oraz obrotu nimi na terenie Unii obowiązuje od 1 stycznia 2005 r.



Zanim UE wprowadziła wspomniany zakaz, obowiązywał inny, dotyczący jedynie azbestu niebieskiego, najbardziej niebezpiecznego. W Polsce zasadniczo spotyka się chryzotyl - azbest biały. Nie mniej jednak kontaktu z minerałem, bez względu na jego rodzaj, należy unikać. Włókna azbestowe, niewidoczne dla ludzkiego oka, są niezniszczalne, przedostawszy się do płuc, trwale je uszkadzają.

Demontaż, transport, utylizacja


– Widok ekipy demontującej eternit w ochronnych kombinezonach, maskach i rękawicach jest na tyle rzadki, iż wzbudza sensację - przyznaje insp. Roman Sielski z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Przemyślu. Okoliczni mieszkańcy skupiają się wówczas wokół izolowanego obszaru.
Gminy zlecają demontaż, transport i utylizację azbestu specjalistycznym firmom, a właściciele posesji mogą otrzymać dofinansowanie na ten cel w wysokości od 85 do 100 proc. Niektórzy z tej opcji nie korzystają. Dlaczego? – Być może w grę wchodzi kwestia niemożności dopasowania terminów, równoczesnego demontażu dachu i położenia nowego pokrycia, znalezienia blacharza – domniema Maciej Pinda, specjalista ds. ochrony środowiska i bhp w UG Dubiecko.

Mieszkańcy są właściwie informowani zarówno o zagrożeniach wynikających z kontaktu z azbestem, jak i możliwościach oraz warunkach uzyskania wsparcia finansowego. Nie otrzymuje się go do ręki ani od ręki. Osoby zamierzające zdemontować lub usunąć produkty zawierające azbest ze swego domostwa powinny się zgłosić do urzędu gminy odpowiednio wcześniej, czyli w roku poprzedzającym planowane prace. Urząd musi mieć czas, by wystąpić o stosowne dotacje do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska. Procedur nie da się ominąć.
Gospodarz z gminy Dubiecko zauważa: – U nas prokurator eternit ściągał, ekipę najął, bez niczego zmieniali, bez zabezpieczeń. Ludzie widzieli, myślą, że tak można.

Przykład Nowego Jorku


Dobitnie świadczy o szkodliwym wpływie minerału na zdrowie fala zachorowań na nowotwory, w tym płuc, wśród ratowników, którzy pracowali w ruinach World Trade Center we wrześniu 2001. Wieże powstały w latach 70. XX wieku, w czasach zawrotnej kariery azbestu. Po katastrofie w powietrzu unosiły się kłęby dymu zawierające ołów, rtęć oraz włókna azbestowe.

Kiedy azbest jest szkodliwy?


Wyroby azbestowe można posiadać i wykorzystywać w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia do dnia 31 grudnia 2032 r.  – właściwie użytkowane nie stanowią go. Ich szkodliwość rośnie w miarę starzenia się spoiwa, pojawienia się rys, odprysków, załamań, kruszenia się oraz w momencie obróbki mechanicznej, w tym podczas demontażu.
fot. Aleksandra Białoń

– Na terenie gminy Dubiecko w 2014 roku specjalistyczne firmy zdemontowały, odebrały i przetransportowały do miejsc utylizacji azbest z 30 gospodarstw (w sześciu przypadkach z pominięciem pierwszej czynności - przyp. aut.). Na ten rok 28 właścicieli posesji zadeklarowało chęć pozbycia się wyrobów azbestowych - informuje Maciej Pinda.
0 Komentarzy
user
skomentuj
Komentujesz jako:
nr 49/2016
E-wydanie
elektroniczna wersja
"Życia Podkarpackiego"
w formacie PDF
przeglądaj
Przejdź na wersję Premium
dostęp do pełnych wersji artykułów
e-wydanie
prenumerata wydania papierowego
sprawdź wersję Premium