Życie Podkarpackie nr 12/2019 Życie Podkarpackie nr 12/2019

Życie Podkarpackie - informacje z regionu Przemyśla, Jarosławia, Lubaczowa, Przeworska

Życie.pl, nr 79/2019, Środa 20 marca 2019 r., Eufemii i Klaudii
Opublikowano
Dobre i złe sąsiedztwo w zagonie – allelopatia
Dlaczego kopru nie siejemy obok marchwi, a cebulę sadzimy jak najdalej od fasoli? I czemu lepiej nie zakładać warzywnika w bliskim sąsiedztwie dębu lub orzecha włoskiego? Uprawiając rośliny w ogródku czy na działce, warto pamiętać, że niektóre gatunki wpływają na siebie nawzajem w mniej lub bardziej korzystny sposób. To zjawisko to allelopatia.

Występowanie wzajemnych oddziaływań między organizmami (roślin, mikroorganizmów, grzybów) choć nie w pełni świadomie, było wykorzystywane już od czasów starożytnych. Jego nazwa pochodzi z greki i oznacza tyle, co wzajemnie (allelo) odczuwanie (pathos). Może być dodatnie lub ujemne. W praktyce chodzi o to, że jedne organizmy mogą stymulować wzrost innych lub też go hamować. Odbywa się to za sprawą wydzielanych przez nie substancji chemicznych, np. amoniaku, kwasów organicznych, tanin, a nawet cyjanowodoru.

Allelopatia dodatnia

  • fiołek polny, wyka – żyto
  • cebula, kalarepa – burak
  • fasola, kukurydza, groch, rzodkiew, słonecznik – ogórek
  • fasola, kukurydza, kapusta, chrzan, len – ziemniak
  • groch, sałata, cebula, por, pomidor – marchew
  • kąkol, chaber bławatek, kukurydza – pszenica
  • marchew, rzodkiew, truskawka, ogórek, szpinak – sałata
  • ziemniak, groch, fasola, ogórek, dynia, kabaczek, pszenica, bobik – kukurydza
  • ziemniak, marchew, ogórek, kapusta – fasola
 

Allelopatia ujemna

  • cebula, czosnek pospolity, mieczyk – fasola
  • dynia, kabaczek, ogórek, słonecznik, pomidor, mak polny, komosa biała – ziemniak
  • fasola, gorczyca – burak
  • jaskrowate  – kukurydza
  • koper – marchew
  • krwawnik – trawy
  • lulek czarny – koniczyna
  • mak polny, ostrożeń – pszenica
  • mak polny –  jęczmień i żyto
  • truskawka, pomidor, fasola – rośliny kapustne
  • ziemniak, zioła aromatyczne – ogórek

Młot na szkodniki

Znajomość zależności allelopatycznych przyda się również w walce ze szkodnikami i chorobami grzybowymi. Siejące spustoszenie w ogrodzie nornice zniechęcą posadzone przez nas narcyzy, krzewy czarnej porzeczki czy czarnego bzu. 

W nierównej walce z kretami pomocne okażą się czosnek, aksamitka, komosa, bazylia, rącznik pospolity. Begonia, czosnek, mydlnica lekarska, majeranek, macierzanka, rumianek, bylica piołun, krwawnik, hyzop i przywrotnik sprawdzą się w potyczkach ze ślimakami. Nicienie pomoże zwalczyć aksamitka, dalia ogrodowa, nagietek lekarski. Natomiast skuteczną ochroną przed chorobami grzybowymi będą szczypior i czosnek.

 
0 Komentarzy
user
skomentuj
Komentujesz jako:
nr 12/2019
E-wydanie
elektroniczna wersja
"Życia Podkarpackiego"
w formacie PDF
przeglądaj
Przejdź na wersję Premium
dostęp do pełnych wersji artykułów
e-wydanie
prenumerata wydania papierowego
sprawdź wersję Premium